مادر عزیز،
چقدر درباره مراقبت­ها، آموزش­ها و هشدارهای مهم دوران بارداری می­دانی؟
چقدر از رخدادهای درون رحم خود در طی نه ماه بارداری میدانی؟
از این پس مادران ایران زمین در دوران بارداری خود یک همراه مطمئن دارند...
با شرکت در طرح سلامت هما از شروع تا خاتمه بارداری هر روز یک پیامک آموزشی را بر روی تلفن همراه خود دریافت کنید

 
اطلاعات بیشتر  
در خواست عضویت  
مایعی که اطراف جنین را می‌گیرد (آمنیوتیک)
کیسه آمنیوتیک اطراف جنین را در رحم مادر در برمی گیرد و داخل آن، مایعی به نام آمنیون وجود دارد. مقدار این مایع به تدریج افزایش پیدا می کند تا نوزاد بتواند به راحتی داخل آن رشد و حرکت کند.

طی عمل باروری و بعد از لقاح اسپرم مرد با تخمک زن، سلول تخم تشکیل می شود و طی عمل لانه گزینی به رحم مادر می چسبد.

 

سلول تخم طی چند روز اول متشکل از چندین سلول می شود و طی تقسیمات متوالی، توده سلولی تشکیل می شود که شاید در نگاه اول شبیه انسان نباشد، اما در همین توده سلولی، سلول ها در حال تمایز یافتن هستند و برای هر قسمتی وظایفی مشخص تعیین می شود.

 

یکی از این قسمت ها که مدت کوتاهی پس از لانه گزینی سلول تخم، در حدود دو هفته اول بارداری تشکیل می شود، کیسه آمنیوتیک است.

 

کیسه آمنیوتیک اطراف جنین را در رحم مادر در برمی گیرد و داخل آن، مایعی به نام آمنیون وجود دارد. مقدار این مایع به تدریج افزایش پیدا می کند تا نوزاد بتواند به راحتی داخل آن رشد و حرکت کند.

 

این افزایش حجم مایع، تا هفته 38 بارداری ادامه دارد و بعد از هفته 38 رو به کاهش می گذارد.

 

کیسه آمنیوتیک در طی زایمان و یا قبل از آن سوراخ و پاره می شود و مایع داخل آن از طریق واژن دفع می شود و بلافاصله پس از سوراخ یا پاره شدن آن باید نوزاد خارج شود تا آسیبی به او وارد نشود.

نوشیدن مقدار زیادی آب از کاهش مایع آمنیوتیک جلوگیری می کند، به خصوص اگر هفته های آخر بارداری را در روزهای گرم تابستان سپری می کنید

مشخصات مایع آمنیوتیک

مایع آمنیوتیک، مایع زرد رنگی می باشد که در داخل کیسه آمنیوتیک و اطراف جنین قرار گرفته است.

 

این مایع شگفت انگیز سبب حرکت پایدار جنین در داخل رحم مادر می شود و در حفظ حرارت بدن جنین در داخل رحم مادر کمک می کند.

 

طی حرکت جنین در داخل مایع آمنیوتیک، ماهیچه های جنین رشد می کنند. این مایع تا حدی از آسیب جنین در حال رشد در اثر ضربه های روزانه می کاهد.

 

ساختار کیسه آمنیوتیک

کیسه آمنیوتیک از دو غشای نازک به نام های آمنیون و کوریون تشکیل یافته است.

کوریون لایه خارجی تر و آمنیون لایه داخلی تر است که با مایع آمنیوتیک در تماس می باشد.

 

نشت مایع آمنیوتیک

علایمی که نشان می دهد مایع آمنیوتیک در حال نشت می باشد :

 

- خروج مایع به صورت قطره ای: در این حالت مادر تا حدی متوجه نشت آن می شود و سریعا باید نزد پزشک خود برود.

 

- تست ph یا نیترازین: اگر مادر مطمئن نبود که مایع آمنیوتیک در حال نشت کردن است و تنها به این موضوع شک کرده بود، می تواند این تست را انجام دهد.

شیوه انجام آن بدین گونه است که می تواند از نوار ph  استفاده کند و این نوار را با مایعی که به آمنیوتیک بودن آن شک دارد، تماس دهد تا اگر به رنگ خاصی در آمد، مطمئن شود که مایع در حال نشت کردن است و سریعا به پزشک خود مراجعه کند.

 

- مشاهده چشمی مادر: ساده ترین راه برای تشخیص ادرار از مایع آمنیوتیک، مشاهده مستقیم مادر با چشم می باشد.

به دلیل این که در ماه های آخر بارداری، جنین داری وزن محسوسی می شود و به مثانه مادر فشار وارد می کند، مادر دچار تکرر ادرار می شود و ممکن است با نشت ادرار مواجه شود.

 

گاهی اوقات نشت ادرار با نشت مایع آمنیوتیک اشتباه گرفته می شود و مادر را دچار سردر گمی کند.

معمولا از طریق بو و تا حدی هم رنگ می توان تفاوت ادرار را با مایع آمنیوتیک تشخیص داد.

مایع آمنیوتیک بوی شیرین دارد و یا بدون بو و رنگ می باشد، در حالی که ادرار بوی تندی دارد و معمولا زرد رنگ می باشد.

پزشکان معتقدند که اگر کیسه آمنیوتیک از هفته 37 بارداری به بعد پاره شد، طی کمتر از 24 ساعت باید زایمان انجام گیرد، زیرا احتمال ابتلا به عفونت برای جنین وجود دارد

اگر مطمئن شدید که دچار نشت مایع آمنیوتیک هستید، موارد زیر را هرگز انجام ندهید و سریعا به پزشک مراجعه کنید :

- از تامپون هرگز استفاده نکنید.

- با همسر خود نزدیکی نداشته باشید.

- از حمام کردن و استفاده از وان حمام خودداری کنید.

- هر گونه فعالیت بدنی خود را قطع کنید تا مایع آمنیوتیک کمتر به بیرون نشت کند.

- اگر سن بارداری شما کمتر از هفته 37 بارداری است، سریعا با پزشک تماس بگیرید و از او راهنمایی بخواهید.

- اگر سن بارداری شما هفته 37 بارداری به بعد می باشد، از پزشک خود درباره آماده شدن برای زایمان سوال کنید. اگر او صلاح دید، می توانید برای زایمان آماده شوید.

 

جلوگیری از پارگی زودرس کیسه آمنیوتیک

برای این که در طول بارداری کمتر با پارگی کیسه آمنیوتیک مواجه شوید :

- نوشیدن مقدار زیادی آب از کاهش مایع آمنیوتیک جلوگیری می کند، به خصوص اگر هفته های آخر بارداری را در روزهای گرم تابستان سپری می کنید باید آب زیادی بنوشید.

 

- اگر پزشک تشخیص دهد که سطح مایع آمنیوتیک بیش از حد بالاست، از هفته 32 به بعد داروهایی را برای مادر تجویز می کند تا سطح مایع آمنیوتیک را کنترل کند، زیرا افزایش حجم آن در هفته های پایانی بارداری می تواند منجر به پارگی کیسه آمنیوتیک و زایمان زودرس نوزاد شود.

 

هشدار

- متاسفانه برخی زنان دچار پارگی زودرس کیسه آمنیوتیک می شوند که خطرات زیادی را برای جنین در پی دارد. این گروه از زنان باید سریعا به پزشک مراجعه کنند.

 

- اکثر پزشکان معتقدند که اگر کیسه آمنیوتیک از هفته 37 بارداری به بعد پاره شد، طی کمتر از 24 ساعت باید زایمان انجام گیرد، زیرا احتمال ابتلا به عفونت برای جنین وجود دارد.

زهره لطیفی

بخش سلامت تبیان